Polskie drogi Św. Jakuba

W 2003 r. niemieckie stowarzyszenie Ökumenischer Pilgerweg wytyczyło i oznakowało Ekumeniczny Szlak Pątniczy (Ökumenische Pilgerweg), który rozpoczyna się przy Moście Staromiejskim w Zgorzelcu/Görlitz i prowadzi do Vacha. Tym samym, europejska sieć Drogi św. Jakuba dotarła do granicy polsko-niemieckiej, a Polska uzyskała dostęp do sieci Camino de Santiago w Europie Zachodniej. Rok później, tj. w 2004 r. grupa miłośników Szlaku Jakubowego oraz pielgrzymów z Polski, którzy odbyli pielgrzymkę do Santiago de Compostela, wysunęła na forum internetowym portalu „Polskiego Klubu Camino de Santiago” pomysł wytyczenia i oznakowania pierwszego odcinka Drogi św. Jakuba w Polsce. Projekt ten zakładał wytyczenie i oznakowanie tzw. Drogi Polskiej (Camino Polaco), której trasa prowadziłaby od Ogrodnik (przy granicy polsko-litewskiej przez Olsztyn, Iławę, Brodnicę, Toruń, Gniezno, Poznań do granicy polsko-niemieckiej w Słubicach. Realizacja tego przedsięwzięcia trwała kilka lat, a pierwszym z jej etapów było otwarcie 25 lipca 2006 roku, dwudziestokilometrowego odcinka Drogi Polskiej prowadzącego z katedry pw. św. Jakuba w Olsztynie do sanktuarium maryjnego w Gietrzwałdzie.

Niezależnie od projektu związanego z Camino Polaco zaprezentowanego na forum internetowym „Polskiego Klubu Camino de Santiago”, wśród czcicieli św. Jakuba na Dolnym Śląsku i na Ziemi Głogowskiej powstał pomysł oznakowania tzw. Dolnośląskiej Drogi św. Jakuba, której trasa prowadzi z Głogowa, przez Jakubów (pierwsze w Polsce sanktuarium św. Jakuba), Grodowiec, Polkowice, Chocianów, Bolesławiec i Lubań do Zgorzelca (164 km). Szlak ten został oznakowany w latach 2004–2005 i uroczyście otwarty 24 lipca 2005 roku jako pierwszy polski odcinek Camino de Santiago. Dało to początek imponującemu rozwojowi Szlaków Jakubowych w Polsce, którego efektem jest obecnie (stan na 1 grudnia 2016 r.) 34 oznakowane odcinki Drogi św. Jakuba o łącznej długości ponad 6100 km (ryc. 2). Tym samym Szlak Jakubowy jest obecnie najdłuższym szlakiem pielgrzymkowym w Polsce, a zarazem jedynym oznakowanym szlakiem pieszym i tematycznym łączącym granice Polski: z Litwą (Droga Polska), z Ukrainą (Droga św. Jakuba Via Regia), z Niemcami (Dolnośląska Droga św. Jakuba, Droga św. Jakuba Via Regia, Lubuska Droga św. Jakuba i Pomorska Droga św. Jakuba), z Czechami (Żytawska Droga św. Jakuba i Beskidzka Droga św. Jakuba) oraz z Rosją – Obwodem Kaliningradzkim (Pomorska Droga św. Jakuba).

Prace archeologiczne prowadzone w różnych częściach kraju oraz źródła archiwal- ne wskazują, że do grobu św. Jakuba pielgrzymowali w przeszłości również Polacy. Odtwarzania szlaków podjęły się stowarzyszenia i bractwa Jakubowe oraz osoby prywatne, którym bliskie jest Camino de Santiago. Warto podkreślić, iż wraz z rozwojem Drogi i kultu św. Jakuba zostały powołane cztery sanktuaria św. Jakuba w Polsce – po kilku latach od powstania Dro- gi św. Jakuba na danym terenie: w Jakubowie (17 czerwca 2007 r.), w Lęborku (25 lipca 2010 r.), w Szczyrku (24 kwietnia 2011 r.), w Więcławicach Starych (5 września 2013 r.) oraz w Małujowicach (26 kwietnia 2016 r.).

Szlaki polskie zostały oznakowane w podobny sposób jak hiszpańskie – jest to logo Europejskiego Szlaku Pielgrzymkowego Rady Europy. Jego symbolem jest muszla św. Jakuba na niebieskim tle oraz żółta strzałka. To one wyznaczają drogę pielgrzymom, którzy przemierzając kolejne kilometry poczują trud i zmęczenie, chwile kontemplacji i wzruszeń. A przejście Camino – hiszpańskiego czy polskiego, będzie wielkim przeżyciem religijnym, świadectwem wiary we własne możliwości.

Tak, jak mieszkańcy Hiszpanii są przyjaźnie nastawieni i pełni podziwu dla wędrujących samotnie pielgrzymów, tak i my Polacy otwórzmy swoje domostwa i serca dla pątników. Zaznaczmy znakiem św. Jakuba nasze domy, niech pod ich dachami znajdą upragniony odpoczynek, nocleg, strawę. A gdy zgubią szlak, wskażmy im drogę, dobre słowo pocieszenia i otuchy do dalszego pielgrzymowania „ku wieczności”. Realizujmy, słowa Chrystusa – „ruszaj ku wiecznemu szczęściu” – Buen Camino…