Małopolska to kraina historyczna leżąca w dorzeczu górnej i środkowej Wisły oraz dorzeczu górnej Warty. Nazwa „Małopolska” określana Polonia Minor pojawia się w dokumentach państwowych dopiero z końcem XV w. W przeszłości stanowiła terytorium plemienia Wiślan. Z końcem X w. została podbita przez księcia Mieszka I, który włączył kraj Wiślan do państwa pierwszych Piastów. Początkowo pod określeniem Małopolska rozumiano ziemie/księstwa: krakowskie i sandomierskie. Pomiędzy XV a XVIII w. zasięg terytorialny Małopolski się powiększał przez przyłączenie księstwa oświęcimskiego, zatorskiego i siewierskiego oraz obszaru lubelskiego.
Rola Małopolski znacznie wzrosła po najeździe księcia czeskiego – Brzetysława w 1038 r., który złupił Wielkopolskę, główny obszar panowania Piastów. Odbudowy kraju podjął się Kazimierz Odnowiciel, który przywrócił struktury państwowe i kościelne. Z powodu zniszczeń, jakie doznała Wielkopolska, główną siedzibą księcia stał się Kraków. Tą rolę będzie pełnił do końca XVI w. Testamentem Bolesława Krzywoustego z 1138 r. Polska została podzielona na dzielnice przynależne synom Krzywoustego. Znaczna część Małopolski była tzw. dzielnicą senioralną, w której zasiadał książę zwierzchnik, mający władzę nad pozostałymi dzielnicami. Okres rozbicia dzielnicowego (XIII–XIV w.) to czas walki o tron krakowski, ale także czas zniszczeń, które objęły Małopolskę i Kraków podczas najazdu Mongołów. Niezwykle ważnym wydarzeniem było zdobycie przez Władysława Łokietka dzielnicy senioralnej i jego koronacja na króla Polski. Miało to miejsce w katedrze wawelskiej w 1320 r. Od tego momentu katedra stała się miejscem koronacji i pochówków królewskich do połowy XVIII w. Wielki rozwój Małopolski nastąpił w czasach panowania Kazimierza Wielkiego ostatniego Piasta oraz dynastii Jagiellonów, stając się centrum politycznym, gospodarczym, kulturalnym i naukowym Polski. Przez Małopolskę przechodziły główne trakty handlowe z Europy zachodniej na wschód, także z południa ku Morzu Bałtyckiemu. W 1589 r. dotychczasowy obszar Małopolski powiększył się przez przyłączenie terenów na wschód od Sanu. Tragiczne skutki dla Polski, w tym Małopolski miał najazd szwedzki w 1655 r. Po rozbiorach większa część Małopolski znalazła się pod panowanie Austrii; mniejsza – Rosji. W wyniku kongresu wiedeńskiego w 1815 r. oraz ustaleń pomiędzy Austrią i Rosją doszło do powstania na obszarze Małopolski niepodległego „państewka” – Rzeczpospolitej Krakowskiej z Wolnym Miastem Kraków. Przetrwało do 1848 r., kiedy zostało włączone do Austrii. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. i po II wojnie Małopolska, choć nie w historycznych granicach jest częścią państwa polskiego.