Podłęże położone między wzgórzami: Winnica (314 m n.p.m.) i Chełm (301 m n.p.m.) sięga swoją historią czasów średniowiecza, kiedy krakowski wojewoda Sieciech dał ten obszar we władanie swojemu synowi Żegocie. Do XIX w. wieś była przysiółkiem wsi Mirów we władaniu rodziny Potockich. Zasłynęła z tzw. „kalwaryjek” – zwyczaju powitania przez mieszkańców pielgrzymów wracających z Kalwarii Zebrzydowskie ze święta Matki Bożej Zielnej. Powitanie odbywało się przy promie przewożącym pielgrzymów przez Wisłę – śpiewano pieśni maryjne, odbywały się tańce, stały kramy z jedzeniem. We wsi stoi kapliczka wotywna z XIX w. upamiętniająca ofiary epidemii. W pobliży osady – odsłonięcie geologiczne z okresu jury i nieczynne już kamieniołomy. Przy drodze stoi figura przydrożna – drewniany posąg Chrystusa Bolesnego i św. Jana Nepomucena z 1723 r. Atrakcją wsi jest prom na Wiśle, dzięki któremu skraca się droga do Spytkowic.
Obszar gminy Spytkowice był już zasiedlony w starożytności. Najwcześniejsze ślady osadnictwa pochodzą z okresu neolitu. Potem na tych terenach pojawiło się osadnictwo kultury łużyckiej, celtyckie i germańskie (od IV p.n.e. do IV n.e.). Od VII w. zaczęli napływać Słowianie, którzy przejęli opuszczone dawne grody. Prawdopodobnie w VIII–IX w. obszary należały do plemienia Wiślan; weszły w zależność od Państwa Wielkomorawskiego i Księstwa Czeskiego. W X w. zostały podporządkowane administracji piastowskiej. Jako, że były to obszary pogranicza śląsko-krakowskiego wzniesiono wiele strażnic zwanych „czartaki” czy „widów”– wokół, których tworzyły się osady. Na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego ziemia spytkowicka weszła w skład dzielnicy krakowskiej; w roku 1178 Kazimierz Sprawiedliwy przekazał ziemię księciu opolsko– raciborskiemu Mieszkowi Plątonogiemu. W 1282 r. Władysław Opolski podzielił księstwo pomiędzy synów. Okolice wokół Spytkowic znalazły się w granicach księstwa oświęcimskiego, w których były do 1316 r. Kolejny właściciel ziem – Jan I Scholastyk oddaje Spytkowice w 1327 r. w lenno czeskie.
W 1445 r. księstwo oświęcimskie zostało podzielone na dwa księstwa – Sułkowice weszły w skład niewielkiego księstwa zatorskiego. W 1488r klucz spytkowicki zakupił kasztelan sądecki Piotr Myszkowski herbu Jastrzębiec; ród Myszkowskich władał nim do 1617 r. W następnych stuleciach Sułkowice przechodziły w zależność różnych właścicieli – Szyszkowskich herbu Ostoja (do końca XVII w.), Opalińskich herbu Łodzia, Lubomirskich herbu Szreniawa; od 1832 do 1945 r. należały do rodu Potockich herbu Pilawa.
Pomimo burzliwej historii, jaka związana jest z tym terenem, źródła historyczne są bardzo skromne. Pierwsza historyczna wzmianka o grodzie Spytkowice (Spitkowicz; Spythkowicze) pochodzi z 1229 r. Odnosi się do wydarzeń, jakie miały miejsce podczas wiecu zwołanego do grodu przez księcia śląskiego Henryka Brodatego i mszy w trakcie, której został on uprowadzony przez Konrada Mazowieckiego do Płocka. Prawdopodobnie lokacja wsi, która była osadą służebną zamku w Lanckoronie, nastąpiła w XIII/XIV w. W wiekach XVI–XVII był tu znany ośrodek kowalstwa czerpiący materiał w postaci rudy darniowej z pobliskiej wsi Rudnik. Wielki wkład w rozwój Spytkowic wniosły dwa rody – Myszkowscy i Szyszkowscy. Do dziś możemy oglądać budowle przez nich wzniesione.
Zamek położony jest na uboczu wsi nad rzeką Bachówka. Pierwotnie był to obronny dwór drewniano–murowany wzniesiony przez Piotra Myszkowskiego na początku XVI w. Jego syn Wawrzyniec rozbudował obiekt w murowany zamek renesansowy. Do istniejącej prostej bryły dobudował dwa skrzydła boczne oraz podwyższył wieżę narożną. W okazałą, barokową rezydencję rozbudował zamek ok. 1630 r. kolejny właściciel – bp krakowski Marcin Szyszkowski. Jest to budowla trójskrzydłowa z prostokątnym wewnętrznym dziedzińcem. W skrzydle środkowym zamku znajdowały się w przeszłości galerie: na piętrze oraz na parterze – galeria arkadowa otwierająca się do dziedzińca (niestety obecnie zamurowana). Na narożach elewacji frontowej ryzality przykryte dachem namiotowym o tej samej wysokości, co skrzydło zamku; od strony południowej–wschodniej kwadratowa wieża na narożu. Od frontu znajduje się szeroka fosa z mostem kamiennym prowadzącym do wejścia. Obiekt na skutek działań wojennych został poważnie uszkodzony, przez długie lata trwała jego renowacja. Obecnie we wnętrzach znajduje się filia Krakowskiego Archiwum Państwowego.
W centrum wsi stoi kościół parafialny pw. św. Katarzyny. W XIII w. stała w tym miejscu prawdopodobnie świątynia drewniana, z której został porwany Henryk Brodaty w 1229 r. Obecny kościół ufundował bp warmiński Mikołaj Szyszkowski w 1633r, budowę zakończył podskarbi poznański Łukasz Opaliński w1683r. Jest to kościół jednonawowy z 2-przęsłowym prezbiterium zamkniętym półkolistą absydą sklepioną hemisferycznie. Od strony zachodniej stoi wieża z baniastym hełmem. Od południa przylega do kościoła zakrystia oraz skarbczyk; od północy dobudowana w 1698 r. kaplica Różańcowa. Wejście prowadzi przez kruchtę zachodnią zwieńczoną trójkątnym przyczółkiem. Ściany wnętrza kościoła rozczłonkowane są pilastrami. Pod tryglifowym belkowaniem, prostokątne kamienne ramy, w których w przeszłości znajdowała się dekoracja malarska. Trójprzęsłową nawę główną przykrywa sklepienie kolebkowe na gurtach z lunetami, na którym widnieją herby rodu Szyszkowskich – Ostoja i Potockich – Pilawa. W tęczy – belka z krucyfiksem, postaciami Matki Bożej i św. Jana. Ołtarz główny wykonał krakowski stolarz Jerzy Cymerman w 1645 r. Centralne miejsce, pomiędzy kolumnami zajmuje obraz męczeństwa patronki świątyni – św. Katarzyny Aleksandryjskiej, przywieziony z Rzymu w 1646r; poniżej barokowe tabernakulum. Na ścianie tęczowej dwa ołtarze boczne. W prawym z 1753r. znajduje się otaczany czcią obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem w sukience z koroną i berłem; w każdą środę zasuwany jest obrazem z postacią św. Józefa namalowanym przez krakowskiego malarza Józefa Kopacińskiego. Na ołtarzu lewym, wykonanym przez stolarza i snycerza krakowskiego Michała Dobkowskiego w 1754 r., wisi obraz z Chrystusem Ukrzyżowanym i postacią św. Antoniego Padewskiego. Pozostałe elementy wnętrza i kaplicy pochodzą z epoki baroku.
Pierwsza wzmianka o parafii p.w. św. Jakuba w Palczowicach pochodzi z roku 1325. W „Liber Beneficiorum” Jan Długosz wspomina o istniejącym w dobrach rodu Myszkowskich drewnianym kościele datowanym na 1498 r. W XVI w. wieś przechodzi we władanie Zygmunta Palczowskiego, który ze świątyni czyni zbór kalwiński. Pierwotny kościół przetrwał do 1894 r., kiedy na jego miejscu wzniesiono nową, także drewnianą świątynię. Jest jednonawowy z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Od zachodu kwadratowa wieża o konstrukcji ramowo-słupowej zakończona 8–boczną izbicą, powyżej której namiotowy dach z czterema wieżyczkami. Kościół przykrywa dwuspadowy, gontowy dach z sygnaturką. Wnętrze dekoruje polichromia z XIX w. z postaciami Maryi i Chrystusa na tle nieba. W złocistej aureoli widoczna jest postać św. Jakuba z kijem pielgrzymim. W ołtarzu głównym renesansowy obraz Ukrzyżowania z postaciami fundatorów, który podtrzymują dwa anioły, w zwieńczeniu baranek w aureoliPrzy ścianie tęczowej dwa ołtarze boczne późnorenesansowe datowane są na okres 1602–1617. W lewym barokowy obraz Matki Bożej Niepokalanie Poczętej z herbami Radwan i Biberstein; w prawym obraz św. Jakuba.